'Mijn persoonlijke verhaal is een universeel verhaal dat veel te weinig verteld wordt'

02-10-2026

'Mijn persoonlijke verhaal is een universeel verhaal dat veel te weinig verteld wordt'

Karlijn Kistemaker kreeg op haar 34ste te horen dat ze endometriose heeft. Jarenlang kreeg ze alleen maar te horen dat ze zich aanstelde en gewoon een lage pijn grens had. Ze bezocht zeventien keer de huisarts met ernstige buikpijn, maar werd telkens weggestuurd met pijnstillers en adviezen. Na haar diagnose start er een confronterende reis langs medische onderzoeken, hormonen en de steeds terugkerende vraag: wil ik een kind of wil ik dat het lukt?

In dit interview vertelt Karlijn over het maakproces, wat ze uitdagend vond aan het maken van deze voorstelling, het decor en nog veel meer. Buikzwam is te zien op 3 november in Theater Kikker.

Wat is voor jou de grootste drijfveer om dit (persoonlijke) verhaal te vertellen?

Ik heb me jarenlang heel alleen gevoeld met mijn medische zoektocht. Ik werd nooit serieus genomen door artsen en begon aan mezelf te twijfelen. Ik ging geloven dat het inderdaad tussen mijn oren zat. Toen ik na 24 jaar de diagnose endometriose kreeg viel er veel op z’n plek. Ik had alleen geen idee dat er 200 miljoen mensen op aarde met hetzelfde probleem rondliepen. Ik wil met deze voorstelling meer bekendheid geven aan endometriose en het gebrek aan kennis van het lijf van iemand met vrouwelijke geslachtskenmerken onder de aandacht brengen. Mijn persoonlijke verhaal is een universeel verhaal dat veel te weinig verteld wordt. Ik trek met liefde mijn mond open om mensen tot tranen toe te laten lachen en huilen om dit zeer noodzakelijke onderwerp.

Tegen welke uitdagingen liep je aan tijdens het maakproces?

Ik werk altijd met persoonlijke verhalen. Ik geloof onvoorwaardelijk in de kracht en noodzaak van deze verhalen. Soms zijn het die van mezelf, soms die van anderen. Maar altijd zijn ze waargebeurd en van grote maatschappelijke waarde. Het is elke keer een uitdaging om deze onderwerpen om te zetten naar theater. Ik wil niet dat het saaie lezingen worden of alledaagse dagboekfragmenten worden. Het moeten kleurrijke, muzikale en vooral theatrale voorstellingen worden, met veel humor. Ook moeten we als makers team professioneel met het persoonlijke materiaal om kunnen gaan, het moet niet te emotioneel of therapeutisch worden. Het is in principe gewoon werk. Dat was tijdens het maakproces van Buikzwam wel een opgave, want ik kreeg tijdens de repetities voor de tweede keer een miskraam en dat overlapte direct met de inhoud van de voorstelling. Uiteindelijk gaf het maken van de voorstelling me daarin juist kracht en moed.

Kun je ons wat meer over het decor vertellen?

Mijn schrijf- en vertelstijl is vrij concreet. We zijn in het decor daarom voor een abstracte tegenhanger gegaan. Mijn vaste scenograaf Calle de Hoog heeft zich laten inspireren door koraalriffen, maar ook door het werk van kunstenaar Ernesto Neto. Neto is internationaal bekend geraakt met zijn uit allerlei amorfe vormen bestaande installaties gemaakt van synthetische stoffen zoals nylon en polyamide. Calle heeft een mobile ontworpen met daaraan allerlei hangende zakken met gekleurde ballen en lampen erin. De mobile kan ook draaien. Op de grond ligt een grote stoffen transparante zak met daarin paarse yogaballen, die noemen wij ‘de blob’. Mensen zien er van alles in. Balzakken, cystes, verklevingen, eicellen. Grappig dat mensen het per se willen duiden en verklaren, terwijl het voor ons meer een associatief landschap is.

Hoe breng je een zwaar onderwerp als endometriose en alles daar omheen toch op een luchtige manier op het podium?

Ik wissel zwaarte af met luchtigheid. Ik maak moeilijke gebeurtenissen vaak licht en de makkelijk situaties juist beladen. Dat geeft een onverwachte dynamiek aan het verhaal. Ook gebruik ik veel beeldende omschrijvingen van mensen of gebeurtenissen. De cappuccino vrouw met de schouders tot over haar oren, de bouwvakker zonder nek en de sjamaan met een heel klein hoedje op. Ik zoom graag in op rare details zoals kwakjes onder de wastafel in het ‘rukhok’, het vierkante hamerhoofd van mijn gynaecoloog of een verpleegkundige die sprekend op Erica Terpstra lijkt. Ik gebruik nooit het woord ‘pijn’, maar heb met eind regisseuse Eva Meijering naar allerlei beschrijvingen gezocht: ledematen die in de fik staan of ijzeren nagels die je van binnen openkrabben. Op die manier schuw ik de zwaarte en de pijn niet, maar ligt het er ook niet dik bovenop. Ik wil graag dat mensen keihard mogen huilen en tegelijkertijd ontzettend hard mogen lachen.

Wie moet deze voorstelling zien en waarom?

Iedereen die op wat voor manier te maken heeft met menstruatie, endometriose, vruchtbaarheidsproblemen, miskramen of medische zoektochten. Iedereen met of zonder baarmoeder. En mannen zijn ook van harte welkom, voor hen valt er veel te lachen en te ontdekken. Hetzelfde geldt voor mensen die nog nooit van endometriose gehoord hebben. Kom smullen van mijn chocolade cystes!

Tickets

Lees verder

Als er één woord is waar performer Soula Notos de kriebels van krijgt, is het ‘normaal’. ‘Wie bepaalt wie erbij hoort?’

Actueel

Schrijver en filmmaker Nafiss Nia interviewt Soula Notos voor Trouw

Bleekselderij, boormachines en (nep)bloed

Kikker Stelt Voor

Mc Makita - Ashes to Ashes

Ontroerend, ontwapenend, overdonderend

Kikker Stelt Voor

Mika de Pee & Adriaan Koster - de lente vatte vlam